Nowy Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027-2031

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowało projekt Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027–2031. Dokument został opracowany i obecnie jest przedmiotem dalszych uzgodnień oraz prac na poziomie administracji rządowej i samorządowej. Program stanowi kontynuację działań realizowanych w ramach wcześniejszego programu ochrony ludności i obrony cywilnej. Rząd planuje przeznaczyć ponad 105 miliardów złotych na jego realizację.
Najważniejsze informacje:
Program na lata 2027–2031 zakłada ponad 105 mld zł na rozwój ochrony ludności i obrony cywilnej.
Obejmuje rozwój kadr, infrastruktury, wyposażenia, łączności i edukacji.
Wzmocni odporność państwa na kryzysy i zagrożenia.
Projekt jest w trakcie uzgodnień i może jeszcze zostać zmieniony.
Spis treści
Nowy program OLiOC, ten sam cel
Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027-2031 przewiduje kontynuację oraz rozwój działań rozpoczętych w poprzednim okresie, obejmując szeroki zakres zadań związanych z bezpieczeństwem ludności cywilnej. Zgodnie z przedstawionymi informacjami, program obejmuje sześć najważniejszych obszarów działań:
- Personel ochrony ludności (podobszary: system ochrony ludności, personel podmiotów ochrony ludności i przydziały mobilizacyjne; personel obsługujący organy ochrony ludności; utworzenie i zarządzanie korpusem obrony cywilnej; oznakowanie personelu obrony cywilnej)
Jednym z priorytetów jest budowa i rozwój kadr systemu ochrony ludności. Zakłada się tworzenie i organizację personelu odpowiedzialnego za działania kryzysowe, w tym również rozwój struktur Korpusu Obrony Cywilnej.
- Ciągłość działania i baza magazynowa
(podobszary: zapewnienie dostaw energii elektrycznej oraz cieplnej; zapewnienie dostępu do wody pitnej i żywności; zapewnienie dostępu do pozostałych usług oraz tworzenie punktów przetrwania; magazyny; tworzenie i utrzymywanie zapasów magazynowych)
Program zakłada wzmocnienie odporności państwa poprzez zapewnienie ciągłości dostaw podstawowych usług – takich jak energia, woda, żywność czy usługi medyczne. Przewiduje się rozwój infrastruktury magazynowej oraz systemów zabezpieczających funkcjonowanie administracji i ludności w sytuacjach kryzysowych.
- Wyposażenie podmiotów, ochrony ludności
(podobszary: wyposażenie podmiotów ratowniczych oraz sprzęt ochronny, sprzęt do ewakuacji, pojazdy, ratownictwo medyczne i pomoc humanitarna, pozostały sprzęt logistyczny)
Trzeci filar programu koncentruje się na wzmacnianiu gotowości operacyjnej służb oraz podmiotów odpowiedzialnych za ochronę ludności. Jego celem jest zapewnienie odpowiedniego wyposażenia, które umożliwi skuteczne prowadzenie działań ratowniczych i reagowanie w sytuacjach kryzysowych.
- Łączność oraz wykrywanie, ostrzeganie i alarmowanie (podobszary: sprzęt bezpiecznej łączności państwowej; sprzęt i infrastruktura łączności; system wykrywania zagrożeń; system powiadamiania; ostrzegania i alarmowania ludności o zagrożeniach; bezpieczeństwo teleinformatyczne)
Czwarty filar programu dotyczy rozwoju systemów informacyjnych i teleinformatycznych, które mają wspierać działania z zakresu ochrony ludności. Obejmuje on rozwój Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej, modernizację sprzętu i infrastruktury łączności, rozbudowę systemów wykrywania zagrożeń oraz systemów powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności. Ważnym elementem tego obszaru jest również zapewnienie bezpieczeństwa teleinformatycznego.
- Infrastruktura ochronna (podobszary: budowle ochronne; miejsca doraźnego schronienia; punkty schronienia, odporna infrastruktura medyczna; pozostałe zadania związane z infrastrukturą ochronną)
Piąty filar programu obejmuje rozwój infrastruktury ochronnej i jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów całego programu. Zakłada finansowanie budowli ochronnych, miejsc doraźnego schronienia, punktów schronienia, odpornej infrastruktury medycznej oraz innych inwestycji związanych z ochroną ludności.
- Edukacja i szkolenia (podobszary: szkolenia i ćwiczenia ochrony ludności i obrony cywilnej, działalność edukacyjna i przeciwdziałanie dezinformacji, baza szkoleniowa i poligonowa, badania i działalność rozwojowa)
Szósty filar programu obejmuje edukację i szkolenia, które mają stać się jednym z podstawowych elementów systemu ochrony ludności. Zakłada on organizację szkoleń i ćwiczeń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, działania edukacyjne oraz przeciwdziałanie dezinformacji, a także rozwój bazy szkoleniowej i poligonowej.
W ramach tego obszaru przewidziano również badania oraz działalność rozwojową, jak i inne działania promocyjne i informacyjne związane z tematyką bezpieczeństwa.
Siódmym obszarem jest Komponent medyczny Szefa Obrony Cywilnej, który został wyodrębniony specjalnych zasadach. Ma być realizowany wyłącznie na poziomie centralnym, a środki na ten cel nie są częścią puli wojewódzkiej. Komponent ten ma zapewnić „ciągłość funkcjonowania systemu ochrony zdrowia w sytuacji kryzysowej i w czasie wojny”
POLiOC – perspektywa finansowania
Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej został przygotowany na podstawie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, która obowiązuje od początku 2025 roku. Dokument wyznacza sześć głównych kierunków działań, obejmujących m.in. rozwój zasobów ochrony ludności i obrony cywilnej, budowę oraz modernizację schronów, wzmacnianie zdolności reagowania na zagrożenia, a także zapewnienie ciągłości funkcjonowania państwa i dostaw podstawowych usług w czasie kryzysu lub wojny.
Program ma charakter wieloletniego dokumentu strategicznego i jest kontynuacją wcześniejszych działań państwa w obszarze ochrony ludności. W przekazach dotyczących projektu wskazuje się, że program wiąże się z bardzo dużą skalą finansowania publicznego rozłożonego na lata jego realizacji. Według zapowiedzi na zadania w perspektywie pięcioletniej ma zostać przeznaczonycn105 miliardów złotych: 24,4 mld zł w 2027 roku, 24,7 w roku 2028, 18,4 mld zł w 2029, 19 mld zł w 2030 roku, a 19,5 mld zł w 2031 roku. Warto podkreślić, że budżet programu na lata 2025-2026 wynosi 34 mld zł.
Środki w ramach programu przekazywane są podmiotom realizującym zadania z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej. Do grona beneficjentów programu należą przede wszystkim jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiaty województwa), Państwowa Straż Pożarna, służby ratownicze, placówki ochrony zdrowia, organizacje pozarządowe i podmioty wspierające działania humanitarne.
Projekt Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027–2031 stanowi kontynuację
i rozwinięcie dotychczasowych działań państwa w zakresie bezpieczeństwa ludności. Dokument obejmuje obszary związane z ostrzeganiem, infrastrukturą ochronną, doposażeniem służb, edukacją społeczną oraz wsparciem systemu ratownictwa i ochrony zdrowia. Program pozostaje na etapie prac i uzgodnień, a jego ostateczny kształt może ulec zmianie w toku dalszego procesu administracyjnego.
Przeczytaj również: Wyposażenie schronu – niezbędny sprzęt medyczny i taktyczny
