Nowy Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027-2031

Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027-2031 przewiduje kontynuację oraz rozwój działań rozpoczętych w poprzednim okresie, obejmując szeroki zakres zadań związanych z bezpieczeństwem ludności cywilnej. 

Program został podzielony na siedem obszarów. Pierwszych sześć obejmuje zadania realizowane w ramach części wojewódzkiej, natomiast siódmy – komponent medyczny Szefa Obrony Cywilnej – został wyodrębniony na szczególnych zasadach i jest finansowany na poziomie centralnym.

1. Personel ochrony ludności (podobszary: system ochrony ludności, personel podmiotów ochrony ludności i przydziały mobilizacyjne; personel obsługujący organy ochrony ludności; utworzenie i zarządzanie korpusem obrony cywilnej; oznakowanie personelu obrony cywilnej)

Jednym z priorytetów jest budowa i rozwój kadr systemu ochrony ludności. Zakłada się tworzenie i organizację personelu odpowiedzialnego za działania kryzysowe, w tym również rozwój struktur Korpusu Obrony Cywilnej.

2. Ciągłość działania i baza magazynowa
   (podobszary: zapewnienie dostaw energii elektrycznej oraz cieplnej; zapewnienie dostępu do wody pitnej i żywności; zapewnienie dostępu do pozostałych usług oraz tworzenie punktów przetrwania; magazyny; tworzenie i utrzymywanie zapasów magazynowych)

Program zakłada wzmocnienie odporności państwa poprzez zapewnienie ciągłości dostaw podstawowych usług – takich jak energia, woda, żywność czy usługi medyczne. Przewiduje się rozwój infrastruktury magazynowej oraz systemów zabezpieczających funkcjonowanie administracji i ludności w sytuacjach kryzysowych.

3. Wyposażenie organów i podmiotów ochrony ludności

(podobszary: wyposażenie podmiotów ratowniczych oraz sprzęt ochronny, sprzęt do ewakuacji, pojazdy, ratownictwo medyczne i pomoc humanitarna, pozostały sprzęt logistyczny)

Trzeci filar programu koncentruje się na wzmacnianiu gotowości operacyjnej służb oraz podmiotów odpowiedzialnych za ochronę ludności. Jego celem jest zapewnienie odpowiedniego wyposażenia, które umożliwi skuteczne prowadzenie działań ratowniczych i reagowanie w sytuacjach kryzysowych. W obszarze tym finansowanie może obejmować m. in. nosze transportowe, deski ortopedyczne, defibrylatory AED, wyposażenie polowo-kwaterunkowe, łóżka polowe etc., 

4. Łączność oraz wykrywanie, ostrzeganie i alarmowanie (podobszary: sprzęt bezpiecznej łączności państwowej; sprzęt i infrastruktura łączności; system wykrywania zagrożeń; system powiadamiania; ostrzegania i alarmowania ludności o zagrożeniach; bezpieczeństwo teleinformatyczne)

Czwarty filar programu dotyczy rozwoju systemów informacyjnych i teleinformatycznych, które mają wspierać działania z zakresu ochrony ludności. Obejmuje on rozwój Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej, modernizację sprzętu i infrastruktury łączności, rozbudowę systemów wykrywania zagrożeń oraz systemów powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności. Ważnym elementem tego obszaru jest również zapewnienie bezpieczeństwa teleinformatycznego.

5. Infrastruktura ochronna (podobszary: budowle ochronne; miejsca doraźnego schronienia; punkty schronienia, odporna infrastruktura medyczna; pozostałe zadania związane z infrastrukturą ochronną)

Piąty filar programu obejmuje rozwój infrastruktury ochronnej i jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów całego programu. Zakłada finansowanie budowli ochronnych, miejsc doraźnego schronienia, punktów schronienia, odpornej infrastruktury medycznej oraz innych inwestycji związanych z ochroną ludności.

6. Edukacja i szkolenia (podobszary: szkolenia i ćwiczenia ochrony ludności i obrony cywilnej, działalność edukacyjna i przeciwdziałanie dezinformacji, baza szkoleniowa i poligonowa, badania i działalność rozwojowa)

Szósty filar programu obejmuje edukację i szkolenia, które mają stać się jednym z podstawowych elementów systemu ochrony ludności. Zakłada on organizację szkoleń i ćwiczeń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, działania edukacyjne oraz przeciwdziałanie dezinformacji, a także rozwój bazy szkoleniowej i poligonowej.

W ramach tego obszaru przewidziano również badania oraz działalność rozwojową, jak i inne działania promocyjne i informacyjne związane z tematyką bezpieczeństwa.

Komponent medyczny Szefa Obrony Cywilnej

Siódmy obszar Programu został wyodrębniony na szczególnych zasadach. Zadania w jego ramach realizowane są na poziomie centralnym. Środki na ten cel są wydzielane centralnie i nie wchodzą w skład puli wojewódzkiej.

Komponent medyczny ma wzmocnić funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia w sytuacjach kryzysowych i w czasie wojny. Jego podstawę stanowić będą podmioty lecznicze nadzorowane przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, w tym Państwowy Instytut Medyczny MSWiA. Placówki mają zostać przygotowane do zapewnienia ciągłości świadczeń zdrowotnych, z odpowiednio przygotowanym personelem, sprzętem medycznym i technicznym oraz własnymi rezerwami materiałowymi leków. Celem jest utrzymanie zdolności do prowadzenia działań ratowniczych i udzielania pomocy medycznej ludności cywilnej w warunkach kryzysu i konfliktu zbrojnego.